Od stycznia pełną parą rusza najnowszy projekt Fundacji Biuro Projektów Lokalnych – Rawski Fundusz Lokalny im. Józefa Orkisza. Fundusz gromadzić będzie pieniądze z różnych źródeł, a następnie przekazywać je w formie dotacji na rzecz rawskich organizacji pozarządowych.

Jak wypełnić deklarację PIT, aby wesprzeć Rawski Fundusz Lokalny
Rozmowa Redaktor Naczelnej Głosu Rawy Mazowieckiej i Okolicy Joanny Kielak z Łukaszem Jędrasiakiem – Prezesem Zarządu Fundacji Biuro Projektów Lokalnych.
Redakcja: Na czym polegać będzie działanie Funduszu?
Łukasz Jędrasiak: Fundusz pozyskiwać będzie środki finansowe, które są trudno dostępne dla małych fundacji i stowarzyszeń. W tym roku skupimy się na odpisach 1% podatku dochodowego od osób fizycznych. Pieniądze, które otrzymamy w ten sposób od darczyńców, przekażemy następnie organizacjom pozarządowym w formie dotacji.
Redakcja: Fundacja Biuro Projektów Lokalnych do tej pory kojarzona była głównie z pozyskiwaniem funduszy europejskich. Skąd taka zmiana?
Łukasz Jędrasiak: Misją fundacji jest profesjonalne wspieranie organizacji pozarządowych z powiatu rawskiego w ich działalności na rzecz wspólnego dobra. Jesteśmy niezależną od władz i działającą nie dla zysku organizacją, która od 3 lat pomaga rawskim fundacjom i stowarzyszeniom w codziennej działalności.
Uważamy, że organizacje pozarządowe są bardzo ważnymi podmiotami działającymi na rzecz naszej lokalnej społeczności. Świadczą usługi, które dla biznesu są nieopłacalne, a dla samorządu nie są działaniami priorytetowymi. Dobrym przykładem może być chociażby działalność kulturalna, która w hierarchii ważności jednostek samorządu terytorialnego stoi daleko za drogami czy kanalizacją.
Do tej pory pomagaliśmy organizacjom pozyskiwać dotacje ze źródeł publicznych. Jednak okazało się, że nie wszystkie organizacje mogą z nich korzystać. Fundusze europejskie z roku na rok stają się trudniejsze w rozliczaniu, a poza tym wspierają tylko wybrane działania – nie obejmują np. sportu, czy kultury. Poza tym, z powodu kryzysu finansowego, pieniędzy publicznych będzie coraz mniej.
Innymi słowy, nasze cele pozostały te same, a tylko działania się zmieniły.
Redakcja: Skąd pomysł na taki projekt?
Łukasz Jędrasiak: Większość naszych lokalnych fundacji i stowarzyszeń cierpi na chroniczny brak środków finansowych na działalność. Dużą część pomysłów można zrealizować nieodpłatnie, ale zawsze są jakieś koszty, które trzeba opłacić gotówką (np. rachunki, czy sprzęt).
Rawski Fundusz Lokalny jest odpowiedzią na ten problem. Nasze dotacje będą dostępne dla małych organizacji, ponieważ będą łatwe do uzyskania i rozliczenia oraz finansować będą rzeczywiste potrzeby fundacji lub stowarzyszenia. Nasze relacje z organizacjami opieramy na wzajemnym zaufaniu, a więc jeśli koło gospodyń wiejskich będzie potrzebowało 1000 zł na zakup nowej lodówki, to będzie mogło otrzymać taką dotację bez potrzeby wypełniania stosu papierów i karkołomnego uzasadniania potrzeby takiego zakupu.
Redakcja: Wspomniał Pan o możliwości przekazania odpisu 1% podatku na rzecz organizacji. Jak to będzie działać w praktyce?
Łukasz Jędrasiak: Nasza fundacja uzyskała w ub. roku status Organizacji Pożytku Publicznego, w związku z czym jest uprawniona do otrzymywania środków z 1% podatku. Podatnik, wypełniający roczną deklarację PIT będzie mógł wpisać na formularzu nr KRS Fundacji. Dzięki temu jedna setna podatku trafi na rachunek bankowy Fundacji.
Jeśli darczyńca wpisze w deklaracji (w polu „cel szczegółowy”) nazwę organizacji pozarządowej korzystającej z Funduszu, to jego przelew przekażemy w formie dotacji bezpośrednio tej organizacji. Jeśli podatnik nie wskaże celu szczegółowego, jego odpis trafi do puli ogólnej, którą na jesieni rozdysponujemy w otwartym konkursie ofert. Lista organizacji, korzystających z Funduszu, dostępna będzie na naszych stronach internetowych.
Redakcja: Czy uczestnictwo w Funduszu wiąże się z jakimiś kosztami dla organizacji pozarządowej?
Łukasz Jędrasiak: Jak już wcześniej wspomniałem, nie wszystkie działania można zrealizować nieodpłatnie. Obsługa administracyjna Funduszu to koszty wynajmu lokalu, prowadzenia księgowości, przygotowywania sprawozdań, wynagrodzenia doradców, dojazdu do beneficjentów, czy zakupu materiałów biurowych. Oszacowaliśmy, że koszty administracyjne wynosić będą 15% pozyskanych środków.
Redakcja: Czy oprócz dodatkowych środków na działalność, organizacje pozarządowe uzyskają od Funduszu jeszcze jakieś korzyści?
Łukasz Jędrasiak: Tak. Fundacje i stowarzyszenia korzystające z Funduszu otrzymają od nas poradnik nt. pozyskiwania funduszy. Oprócz tego, na przełomie lutego i marca zorganizujemy szkolenie dla wszystkich beneficjentów z tej tematyki. Każda organizacja otrzyma również wzór ulotki promocyjnej, którą będą mogli rozdawać potencjalnym darczyńcom.
Redakcja: Dlaczego darczyńca miałby przekazywać część swojego podatku na rzecz Funduszu, a nie bezpośrednio swojej wybranej organizacji, lub na przykład na rzecz dużych ogólnokrajowych fundacji?
Łukasz Jędrasiak: Po pierwsze, prawo do otrzymywania odpisów 1% podatku mają wyłącznie organizacje posiadające status pożytku publicznego, który jest dosyć trudny do uzyskania i utrzymania. Poza tym jest to dosyć kosztowna sprawa, ponieważ prawo nakłada sporo obowiązków, np. coroczne przygotowywanie skomplikowanych sprawozdań. Małe organizacje po prostu nie stać na takie obciążenia, w związku z czym część z nich o status pożytku publicznego nigdy się nie będzie ubiegać. Rawski Fundusz Lokalny bierze na siebie wszystkie te niedogodności, dzięki czemu organizacje będą mogły skupić się na swojej działalności, a nie na wypełnianiu papierków.
Po drugie, uważam że wspieranie swojego najbliższego otoczenia, a nie dużych ogólnopolskich organizacji, jest przejawem naszego lokalnego patriotyzmu i dbałości o wspólne dobro. Przekazywanie 1% podatku lokalnej społeczności sprawi, że nasza mała ojczyzna będzie się szybciej rozwijać. Pieniądze, które przekażemy stowarzyszeniu z naszej miejscowości prawdopodobnie wydane zostaną w sklepie sąsiada, ten wyda je u kolejnego i tak dalej. W międzyczasie do kasy gminy wpłyną podatki, a w efekcie samorząd szybciej wybuduje nam chodnik pod domem. Pieniądz, który do tej pory wędrował do budżetu państwa, krążył będzie u nas!
Redakcja: W takim razie skąd darczyńca będzie miał pewność, że pieniądze przekazane Funduszowi zostaną wydatkowane należycie?
Łukasz Jędrasiak: Wprowadziliśmy cztery zabezpieczenia, dzięki którym działalność Funduszu będzie transparentna. Po pierwsze Fundacja przyjmie kartę etyczną, w której zobowiążemy się do przejrzystości działania. Nad naszymi poczynaniami czuwa niezależna Rada Fundacji. Co roku publikujemy na naszej stronie internetowej raporty merytoryczne i finansowe. Novum na skalę naszego kraju będzie ujawnienie wyciągów z rachunku bankowego, dzięki czemu każdy będzie mógł sprawdzić ile pieniędzy do nas wpływa, a ile wydajemy.
Redakcja: W nazwie Funduszu pojawia się nazwisko Józefa Orkisza – lekarza mieszkającego w Rawie w XIX w. Skąd ten pomysł?
Łukasz Jędrasiak: W naszej działalności chcemy odwoływać się do bogatej tradycji polskiej filantropii, która intensywnie rozwijała się aż do czasów II Wojny Światowej. Józef Orkisz był wybitnym filantropem. Ubogich mieszkańców naszego miasta leczył za darmo, a dochody z niektórych naukowych publikacji przeznaczał na Ochronkę Sierot dla Dzieci w Rawie.
W mojej opinii jego największym gestem było zapisanie w testamencie swojego majątku (dom, oficyna i sad zlokalizowane przy ul. Warszawskiej) na rzecz Fundacji Stypendialnej. Fundacja z dochodów z tego majątku, każdego roku przyznawała stypendia naukowe dwojgu ubogim uczniom z naszego regionu.
Moim marzeniem jest, aby Rawski Fundusz Lokalny za kilkadziesiąt lat również posiadał majątek, dzięki któremu będzie w stanie corocznie przyznawać wysokie dotacje na działalność naszych organizacji pozarządowych.
Więcej informacji: Rawski Fundusz Lokalny